Grzegorz Gortat            

Do pierwszej krwi
Ossolineum 2008
Projekt okładki: Marcin Żuk

Książka o dresiarzach i licealistach z tzw. dobrych domów w Warszawie, a zarazem powieść o dosłownie rozumianej „inności”, tutaj ukazanej na przykładzie wietnamskich imigrantów osiedlających się w Polsce. Przede wszystkim jednak powieść jest przestrogą przed dzieleniem świata na nasz i obcy – w takim świecie epitet „wróg” można łatwo przypisać zarówno imigrantowi z Wietnamu i Afryki, jak i kibicowi „nie mojej” drużyny czy mieszkańcowi innej dzielnicy. Powieść otrzymała wyróżnienie literackie w konkursie „Książka Roku 2006” organizowanym przez polską sekcję IBBY (International Board on Books for Young People). W roku 2008 otrzymała nagrodę w ramach IX edycji Konkursu Literackiego Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek w kategorii literatury dla dzieci i młodzieży.

„POZA PROTOKOŁEM”

Bezpośrednim impulsem do napisania takiej a nie innej książki był incydent sprzed ponad dwudziestu lat, jeszcze z czasów mojej „nauczycielskiej kariery”. Nazajutrz po pamiętnej tragedii na brukselskim stadionie Heysel (w maju 1985 doszło do starć między angielskimi i włoskimi kibicami, w wyniku których śmierć poniosło 39 osób) od rozmów na ten temat zaczynała się niemal każda lekcja. Jeden z uczniów, chłopak uchodzący w moich oczach za nieomal „szkolny ideał”, zaszokował mnie wygłaszając nie stąd, ni zowąd uwagę: „I co wielkiego się stało?” „Co ty mówisz – odezwałem się – przecież zginęło tyle osób”. „Ale przecież to nie nasi – zripostował. – Co mnie obchodzą angielscy czy włoscy kibole? Dla mnie mogliby się wszyscy pozabijać”.

książka wyróżniona w konkursie Polskiej Sekcji IBBY Książka Roku 2006

w 2008 r. nagrodzona w IX edycji Konkursu Literackiego PTWK w kategorii literatury dla dzieci i młodzieży

Till First Blood
(Polish original title Do pierwszej krwi)
Ossolineum Publishing House, 2006, 2008 Copyright info: Rights belong to the author

A small band of teenagers from both dysfunctional and good backgrounds forms a gang where strength is valued and subordination is not an option. Consideration of others is unacceptable, but the gang’s strong racial and xenophobic beliefs are challenged when a new student arrives who is Vietnamese.

The novel received honorable mention in the Book of the Year 2006 competition organized by the Polish Section of the International Board on Books for Young People (IBBY).

Till First Blood was also named the Best Book for Young Readers in the 2008 edition of the Literary Competition of the Polish Association of Book Publishers (PTWK).


























Recenzje:

Tygodnik Powszechny 25.03.2007 | Joanna Olech

„(…) w dwa palce wzięłam powieść Grzegorza Gortata – okładka prawdziwie dresiarska (fuuuj!), notka od wydawcy też nie pozostawia wątpliwości, że nie będzie to Jeżycjada. Nic to! Obowiązek przede wszystkim. Czytam… Ach, Grzegorzu Gortacie, jakież miłe rozczarowanie! (…) Gortat pilnie wystrzega się czytankowego tonu, który zdominował literaturę dla młodych. Ucieka od opowiadania morałów, swoim bohaterom gmatwa życiorysy. Ma dobre ucho do dresiarskich dialogów – oddaje klimat tego narzecza, oszczędzając nam werystycznych szczegółów. Aby książka nie stała się historyjką z wypisów szkolnych o społecznych patologiach, autor umieścił dwójkę swoich bohaterów w elitarnym liceum, sygnalizując, że dresiarstwo nie jest stanem posiadania, a stanem ducha. (…) Powieść Grzegorza Gortata zauważono – uzyskała wyróżnienie w konkursie «Książka Roku» Polskiej Sekcji IBBY. Bardzo zasłużenie!”

Nowe Książki 2/2007 | Danuta Świerczyńska-Jelonek

Do pierwszej krwi, powieść młodzieżowa o tematyce społecznej, to w 2006 r. bodaj najlepsza książka dla starszych nastolatków. Otrzymała wyróżnienie w konkursie Książka Roku organizowanym przez Polską Sekcję IBBY. Grzegorz Gortat podejmuje problem segregacji rasowej i społecznej wśród młodego pokolenia. Rzecz dzieje się na warszawskiej Pradze, w świecie społecznych pęknięć, przybierających czasem rozmiary przepaści oddzielającej sąsiednie mikroświaty. (…) Ta powieść to bardzo zdecydowany głos w sprawie dzielenia świata na «nasz»
i «obcy», co zawsze w potocznym myśleniu znaczy gorszy, wrogi. (…) Wszystkie wątki powieści Grzegorza Gortata, te pierwszego planu i te rozgrywające się gdzieś w tle, są istotne dla wyborów, jakich młodzi dokonują «na co dzień w realu». Dlatego Do pierwszej krwi trzeba koniecznie przeczytać”.

Copyright © 2009 Elżbieta Gortat
Contents copyright © 2009 Grzegorz Gortat